Cyprian of Carthage, That Idols are not Gods, in Sinhala
සිව්වන පොත:එම දේවතා පිළිම දෙවිවරුන් නොවේ
That Idols are not Gods
එම දේවතා පිළිම දෙවිවරුන් නොවේ
1 වන පරිච්ඡේදය
ජනතාව විසින් වන්දනාමාන කරනු ලබන එම දේවතා පිළිම දෙවිවරුන් නොවන බව පහත සඳහන් කරුණුවලින් දැනගත හැකිය. කලක් රජවරුන් ලෙස සිටි අය, රජවරුන් ලෙස ඔවුන්ගේ මතකය නිසා මරණයෙන් පසුව පවා ඔවුන්ට නමස්කාර කිරීමට පටන් ගත්හ. ඉන්පසුව ඔවුන් උදෙසා දේවාල පිහිටුවන ලදී. ඉන්පසු ප්රතිමාවක් මගින් මිය ගියවුන්ගේ රූප ලක්ෂණ රඳවා තබා ගැනීම පිණිස ප්රතිමා නිර්මාණය කෙරිණි. මනුෂ්යයින් මෙම පිළිමවලට ගෞරව පිණිස පූජා පවත්වමින් උත්සව දින සැමරීම සිදු විය. ඉන්පසුව, මෙම චාරිත්ර පසුව එන පරම්පරාව සඳහා පූජනීය වූ අතර, ඒවා පිලිබඳ මුලින්ම සැලකිලිමත් වූ අය හට එයින් සැනසීමක් ලද හැකි බව සලකනු ලැබීය. මෙම සත්යය තනි පුද්ගලයින් සම්බන්ධ සිද්ධින්වලට අදාළව පවතින්නේද යන්න අපි බලමු.
2 වන පරිච්ඡේදය
මෙලිසර්ට්ස්[1] සහ ලුකෝතියා මුහුදට ඇද වැටී පසුව මුහුදු දෙවිවරුන් බවට පත්වේ; කාස්ටර්ස්[2] ඔවුන් ජීවත්වීම උදෙසා ආදේශකයක් ලෙස මිය යයි. ඇස්කුලපියස්[3] ඔහු දෙවියෙකු බවට පත්වීම සිදු වන්නේ ඔහුට අකුණු සැර වැදීම හේතුවෙනි. හර්කියුලිස්[4] ඕටා විසින් ඇති කරන ලද ගින්නෙන් පිලිස්සී ඇත. ඔහුට මිනිසුන් විනාශ කරන්නට හැකිය. ඇපලෝ[5] ඇඩ්මෙටස්ගේ බැටළු රැළ බලාගත්තේය. නෙප්චූන් ලාඕමඩන් නමැත්තා වෙනුවෙන් තාප්ප ඉදි කළ අතර, අවාසනාවන්ත ලෙස ඉදිකරන්නාට ඔහුගේ වැඩ සඳහා වැටුපක් නොලැබුණි. ජුපිටර්ගේ ගුහාව ක්රීතයෙහි දක්නට ලැබෙන අතර, ඔහුගේ සොහොන එහි දක්නට ඇත. එසේම ඔහුගේ සැඟවුණු ස්ථානයේ[6] සිට, ඔහු විසින් සෙනසුරු පිටුවහල් කරනු ලැබූ බව පැහැදිලිය. පසුව එයට ලැටියම් යන නම ලැබුණි. ඉතාලියේ අයගෙන් අකුරු මුද්රණය කරන්නේ කෙසේද සහ කාසි මුද්රණය කරන්නේ කෙසේද යන්න මුලින්ම ඉගැන්වූයේ මොහුය. එබැවින් භාණ්ඩාගාරය සෙනසුරුගේ නමින් හැඳින්වේ. ඔහු සැම විටම මළකඩ ජීවිතය වගා කරන්නා වූ අතර, ඔහු දෑකැත්තක් උසුලාගෙන යන අයුරින් දක්වා කර ඇත. වහල්භාවයට ගෙන යන විට, ආගන්තුක සත්කාරයෙන් යුක්තව ජනුස් ඔහු පිළිගත්තේය. ඔහුගේ නමෙන් ජානිකුලම් හැඳින්වූ අතර ජනවාරි මාසය එනමින් ඇති කෙරිණි. ඔහු මුහුණු දෙකකින් නිරූපණය වේ, මන්ද, මැදට තැබූ විට, වර්ෂය සමානව එය ආරම්භ වන විටත්, අවසන් වන විටත් ඔහු පෙනෙන බැවිනි. මෞරි[7] සැබවින්ම රජවරුන්ට නමස්කාර කරන බවක් පෙනෙන අතර මෙම නාමය කිසිදු ආවරණයක් මගින් යටපත් නොකරන්න.
3 වන පරිච්ඡේදය
මෙයින් දෙවිවරුන්ගේ ආගම එක් එක් ජාතීන් අතර හා පළාත්වල විවිධාකාරයෙන් වෙනස් වේ. මන්ද යත් සියල්ලන් විසින්ම එකම දෙවි කෙනෙකුට පමණක් නමස්කාර නොකෙරේ. එහෙත් එහි සිටි මුතුන් මිත්තන්ගේ ඇදහිල්ල එකිනෙකාට ගැළපෙන ආකාරයට ආරක්ෂා වී ඇත. මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් සිය මවට ලිපියක් ලිවීය. ප්රසිද්ධ වෙළුමක ඒ බව දැක්වේ. එහි ලියා ඇත්තේ, මුතුන් මිත්තන්ගේ හා රජවරුන්ගේ මතකයේ සුරැකිව තිබූ, මිනිසුන් ලෙස දෙවිවරුන් පිළිබඳ රහස, ඔහුගේ බලයට ඇති බිය නිසා පූජකයෙකු විසින් ඔහුට හෙළි කරන ලදී. මෙයින් වන්දනාමාන කිරීමේ හා පූජා කිරීමේ චාරිත්ර වර්ධනය වී තිබේ. එහෙත්, – ජුපිටස් වයසට ගොස් හෝ ජූනෝගේ දරුවන් වැදීමේ අවයව නිෂ්ඵලභාවයට පත් වී නොමැති නම්, යම් කාලයක දෙවිවරුන් උපත ලැබුවා නම් ඔවුන් අද ඉපදෙන්නේ නැත්තේ ඇයි?
4 වන පරිච්ඡේදය
එහෙත් රෝමවරුන් වෙනුවෙන් දෙවිවරුන්ට බලය ඇතැයි ඔබ සිතන්නේ මන්ද? ඔවුන්ගේ [වන්දනාකරුවන්ට] ඔවුන්ගේ දානවලදී හැරෙන්නට යම්කිසි ප්රයෝජනයක් සිදු කළ දෙවියා කවරෙක්ද?[8] මක්නිසාද රෝමවරුන්ගේ දෙවිවරුන් ස්වදේශීය දෙවිවරුන් බව අපි දනිමු. ප්රොකුලස්[9] වරදක් කළ විට රොමියුලස් දෙවියෙකු බවට පත් කෙරිණි. පිකස්, ටයිබෙරිනස්, පිලමනස් සහ සෙන්සස් යන අය, වංචාවේ දෙවියා ලෙස, උපදේශක දෙවියා ලෙස වන්දනාමාන කිරීමට රොමියුලස් කැමති විය. ඔහුගේ ද්රෝහී ක්රියාවෙන් පසු සබීන් කාන්තාවන් දූෂණයට ලක් විය. ටැටියස්, ක්ලෝසිනා[10] දේවතාවිය, හොස්ටිලියස්, පවර් සහ පල්ලෝර්[11] නිර්මාණය කර වන්දනාමාන කළේය; වර්තමානයේ පෙබ්රස්[12] සහ ගණිකාවන් වන ඇක්ස් සහ ෆ්ලෝරා යම් අයෙකු විසින් කැප කරන ලදී. මොවුහු රෝම දෙවිවරුය. එහෙත් මාර්ස් යනු ත්රේසියානු දෙවියෙකු වන අතර, ජුපිටර් ක්රීටන් සහ ජූනෝ යන් ආගූර් හෝ සේමියන් හෝ කාතජීනියානු දෙවිවරුන් වේ. එසේම ඩයනා තාර්සස්හි දේවතාවියකි. එමෙන්ම ඉඩා කන්නේ දෙවිවරුන්ගේ මය සහ ඊජිප්තු රාක්ෂයන් වූ කලි දෙවිවරුන් නොවේ. ඔවුන්ට යම් බලයක් තිබුණා නම්, ඔවුන් නිසැකවම, ඔවුන්ගේ සහ ඔවුන්ගේ ජනතාවගේ රාජ්යයන් බේරා ගැනීමට ඉඩ තිබුණි. එසේම පැහැදිලිවම රෝමවරුන් විසින් යටත් කරගන්නා ලද ගෘහ දෙවිවරුද[13] සිටිති. ඒ අතරින් ඊනියාස් පලාගිය අයෙකු ලෙස මෙහි දක්වා ඇත. එසේම ඒ අතර හිස මුඩු වීනස්ද ඇත. හෝමර්හිදී තුවාල ලැබීමට වඩා, මෙහිදී ඇගේ තට්ටය[14] නිසා බොහෝ අපකීර්තියට පත් වූවාය.
5 වන පරිච්ඡේදය
එපමණක් නොව, රාජධානි බිහි වන්නේ කුසලතාවයෙන් නොවන නමුත්, ඒවා අහම්බෙන් වෙනස් වේ. තවදුරටත් සිරියානුවෝ සහ පර්සියානුවෝ කලින් අධිරාජ්යයක් පවත්වාගෙන ගියහ. ග්රීකයන් සහ ඊජිප්තුවරුන් පාලනය කළ බව අපි දනිමු. මේ අනුව, කාලයාගේ ඇවෑමෙන් බලතල වෙනස් වීමත් සමඟ පාලනය රෝමවරුන්ට සහ වෙනත් අයට හිමි විය. එහෙත් ඔබ නැවතත් ඒවායේ ආරම්භයට ගියෙහි නම්, ඔබ ලජ්ජා වනු ඇත. දුෂ්ටයන්ගෙන් හා අපරාධකරුවන්ගෙන් සමන්විත ජනතාවක් එක්රැස් වී ඇත. ආරක්ෂක ස්ථානයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසුව, අපරාධවලට විශාල සංඛ්යාවකට දඬුවම් නොලැබී යයි; දැන් අපරාධ සිදු කිරීමේ ප්රමුඛ ස්ථානය රජුට හිමි වේ. රොමියුලස් ඝාතකයෙකු බවට පත් වේ. එසේම විවාහයක් ඇති කර ගැනීම සඳහා, ඔහු අසමගිය හරහා සම්මුතියක් ආරම්භ කරයි. ඔවුහු සොරකම් කරති; ඔවුහු කෝපයෙන් වියරු වෙති; ඔවුන්ගේ රාජ්යයේ සම්පත් වැඩි කිරීම පිණිස ඔවුහු රැවටිලිකාරකම් කරති; ඔවුන්ගේ විවාහයන් ආගන්තුක සත්කාරය පිළිබඳ ගිවිසුම් බිඳ දැමීමකි. එසේම ඔවුන්ගේ මාමණ්ඩිය සමඟ කුරිරු යුද්ධ ඇති කර ගැනීමකි. රෝම ගෞරවයේ ඉහළම ස්ථානය වන්නේ කොන්සල් සභාවයි. එබැවින් රාජ්යය ආරම්භ වන විටම කොන්සල් සභාවද ආරම්භ වූ බව අපට පෙනේ; බෘෘටස්[15] තම පුතුන් මරා දමන අතර, එයට හේතු වූයේ අපරාධය අනුමත කිරීමෙන් ගෞරවය ලැබීම සඳහා ප්රශංසාව වර්ධනය විය හැකි වීමයි. එබැවින්, රෝම රාජධානිය වර්ධනය වූයේ ශුද්ධ වූ දේවල් පැවත්වීමෙන් හෝ නැකැත් හෝ එවන් දේවල් පැවැත්වීමෙන් හෝ නොව, එය නියමිත වේලාවක් තුළ එහි නිශ්චිත සීමාවක් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා පනවන ලද ආරක්ෂකයින් විසිනි. එපමණක් නොව, රෙගුලස් නැකැත් බලමින් ඒවා පැවැත්වූ අතර, ඔහු අල්ලා ගන්නා ලදී. මැන්සිනස්[16] තමාගේ ආගම ඇදහූ අතර, ඔහු වියගහට යවන ලදී. පෝලස් කුකුළන් ඇති කර උන් පෝෂණය කළ නමුත්, කැනේහිදී[17] ඔහු මරා දමන ලදී. ශීත ඍතුවට පෙර අප්රිකාවට නැව් යැවීම වළක්වන පිණිස පැවසූ නැකැත් සහ ශුභ වේලාවන් ප්රතික්ෂේප කළේය. ඒ අනුව ඔහු ඉතාම පහසුවෙන් යාත්රා කර ජය ගත්තේය.
6 වන පරිච්ඡේදය
එහෙත් මේ සියලු කාරණාවලදී සත්යය වළක්වන උපක්රම මගින් අඥාන හා නාස්තිකාර ජනතාව නොමඟ යැවීමේ හා රැවටීමේ හා මෙහෙයවීමේ මූලධර්මය ඇත. ඔවුන් අපිරිසිදු හා නොපැහැදිලි ආත්මයන් වන අතර, ඔවුන් භූමික දුෂ්ටකම්වල ගිලී, භූමියෙහි බෝ වීම හේතුවෙන් ස්වර්ගික ශක්තියෙන් හීන වී ගිය පසු, ඔවුන්ම විනාශ වී ගොස් ඇති අතර, අන් අය විනාශ කිරීම නවත්වන්නේද නැත. එසේම ඔවුන්ම දූෂ්යභාවයට පැමිණ ඇති අතර, අන් අයද ඔවුන්ගේ වැරදි මගින් දූෂ්යභාවයට පත් කරති. මෙම යක්ෂයන් කවියන්ද දන්නා අය වන අතර,. යක්ෂයෙකුගේ කැමැත්තට අනුව තමාට උපදෙස් ලැබුණු බවත්, තමා පාලනය කරනු ලැබූ බවත්, සොක්රටීස් ප්රකාශ කළේය. එතැන් සිට මැගීට අන්තරායන් හෝ සමච්චල් කිරීමට බලය ලැබුණු බවත්, ඔවුන්ගෙන් ප්රධානියා වන ඔස්ටේන්ස් හා ඔහු යන දෙදෙනාම සැබෑ දෙවියන් වහන්සේගේ රූපාකාරය දැකිය හැකි බව ප්රතික්ෂේප කරන බවත්, සැබෑ දේවදූතයන් උන් වහන්සේගේ සිංහාසනය අසල සිටින බවත් පවසයි. මෙහිදී ප්ලේටෝද මේ හා සමාන තර්ක විතර්ක සමග එකඟ වන අතර, එකම දෙවියන් වහන්සේ කෙනෙකු ඇති බව පවසන අතරම, සෙසු අය දේවදූතයන් හෝ භූතයන් ලෙස හඳුන්වයි. හර්මීස් ට්රිස්මෙගිස්ටස්[18] එකම දෙවියන් වහන්සේ ගැන කථා කරන අතර, උන් වහන්සේ අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකි බවත්, තක්සේරු කිරීමට නොහැකි බවත් ප්රකාශ කරයි.
7 වන පරිච්ඡේදය
එබැවින් මෙම ආත්මයන් පිළිම සහ කැපවූ රූප යට සැඟවී ඇත; ඔවුහු නරඹන්නන්ගේ හදවත් ඔවුන්ගේ ආශ්වාදයෙන් පොලඹවති; ඔවුහු බඩවැල්වල තන්තු සජීවීකරණය කරති; ඔවුහු කුරුල්ලන්ගේ පියාසර කිරීම පාලනය කරති; ඔවුහු දාදු දැමීම පාලනය කරති; ඔවුහු කතාවලට බලපෑම් කරති; ඔවුහු සැම විටම සත්ය සමග අසත්ය සම්බන්ධ කරති, මන්ද ඔවුන් රැවටී සිටින අතරම, රැවටිලිකාරකම්ද සිදු කරන බැවිනි; ඔවුහු ජීවිතයට බාධා ඇති කරති; ඔවුහු නින්ද නැති කරති. එසේම මෙම ආත්ම ශරීර තුළට රිංගාගෙන රහසිගතව මනස බිය ගන්වති. ඔවුහු අත් පා විකෘති කරති; ඔවුහු සෞඛ්ය සම්පන්න බව අඩපණ කරති. එමගින් පූජාසනවලින් සහ ගවයන්ගේ රැළවලින් දුම් වාෂ්පයෙන් ගිලී ගිය විට, ඔවුන්ට බාධා ඇති කළ දේ ඉවත් කිරීමෙන්, සුව කිරීමට බලපාන පරිදි, මනුෂ්යයින් ඔවුන්ට නමස්කාර කිරීමට පොලඹවන පිණිස, බල කරන පිණිස ඔවුහු ලෙඩ රෝග අවුස්සති; මෙය ඔවුන්ගේ පැත්තෙන් ඇති කරන සුවයක් වේ: ඔවුන්ගේ නමස්කාර කරන්නන්ට සිදු වන හානිය නැවැත්වීම මගින්, මිනිසුන් දෙවියන් වහන්සේ වෙතින් ඉවතට හැරවීම සහ සැබෑ ආගම පිළිබඳ අවබෝධය වෙතින් ඔවුන් තමන් ගැන වන මිථ්යා විශ්වාසයන් වෙත හැරවීම හැරුණුකොට වෙනත් ආශාවක් ඔවුන්ට ඇත්තේ නැත. ඔවුන්ම දඬුවමට ලක්ව සිටින හෙයින්, තමන් වෙනුවෙන් දඬුවම් ලැබීම සඳහා සහචරයින් සෙවීම [හැරෙන්නට ඔවුන්ට වෙනත් කිසිදු ආශාවක් නැත]. ඔවුන් ඔවුන්ගේ වැරදි කරණකොටගෙන තමන්ගේ අපරාධයේ හවුල්කරුවන් කරගනු ඇත. එසේ වූවද, මෙම [ආත්ම], සැබෑ දෙවියන් වහන්සේ තුළින් අප විසින් නියෝග කරනු ලැබූ විට, ක්ෂණයකින් ඉවත් වී යන අතර, පාපොච්චාරණයද කරයි. එසේම ඔවුන් ආවේශ වී සිටින එසේම ශරීරවලින් ඉවත්ව යන පරිදි බල කෙරේ. අපගේ හඬ සහ යාච්ඤාවන්වලදී, නොපෙනන තේජසක් කරණකොටගෙන ඔවුන්ට පහර වැදුණු ආකාරය, ඔවුන් ගින්නෙන් දැවී ගිය ආකාරය, වර්ධනය වන්නා වූ දඬුවමකින් තමන්ගේ දෑත් විදවන ආකාරය, මහ හඬින් මොර ගසන ආකාරය, උගුරින් කෑ ගසන ආකාරය, අයදින ආකාරය, ඔවුන්ට සවන් දෙන, ඔවුන්ට නමස්කාර කරන අයටම පාපොච්චාරණය කරන ආකාරය, ඔබ ඇතැම් විට දැක තිබෙන්නට ඇත. මෙසේ ඔවුන් පැමිණෙන කල සහ ඔවුන් පිට වන කල, එකවරම ඉවතට පැන යාමක් හෝ ක්රමයෙන් අතුරුදහන් වීමක් සිදු වේ. එසේ වන්නේ පීඩා විඳින්නාගේ ඇදහිල්ල ආධාරය ලබා දෙන ප්රමාණය අනුව හෝ සුව කරන්නාගේ අනුග්රහය ළඟා වන තරම අනුවය. එම නිසා ඔවුහු අපේ නමට වෛර කරන ලෙස ජනතාවට බල කරති. එවිට මිනිස්සු අප දැන ගැනීමට පෙරම අපට වෛර කිරීමට පටන් ගනිති. එසේ නැතහොත් අප දැනගත් විට අප අනුකරණය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි වනු ඇත. නැතහොත් අප හෙළා දැකීමට නොහැකි වනු ඇත.
8 වන පරිච්ඡේදය
එබැවින් එක්කෙනෙක් පමණක් සියල්ලන්ගේ ස්වාමින් වහන්සේ වන සේක. මක්නිසාද යත්, උන් වහන්සේම සියලු බලය උසුලන නිසා, එම උත්තරීතරභාවයට සම තත්වයේ අයෙකු සිටිය නොහැකි බැවිනි. දිව්ය රාජ්යය උදෙසා පොළොවෙන් පවා ආදර්ශයක් අපි ලබා ගනිමු. ජාතීන්ගේ සන්ධානයක් විශ්වාසය මත ආරම්භ වීම හෝ ලේ වැගිරීමකින් තොරව අවසන් වීම සිදු වී නැත්තේ කවදාද? මේ අනුව, තීබන්වරුන්ගේ සහෝදරත්වය භේදයට පත් වූ කල, ඔවුන්ගේ මරණයේදී අසමගියක් පැවති බැවින්, ඔවුන්ගේ අවමංගල්ය සම්බන්ධයෙන් පවා එකඟතාවක් නොවීය. එසේ එක් රාජධානියක් රෝම නිවුන් දරුවන් ගෙන ගියේ නැති බැවින්, එක් රෝහලක් විසින් ඔවුන් සොහොනට ගෙන යන ලදී. පොම්පේ සහ සීසර් ඥාතීන්[19] වූ නමුත්, බලය සඳහා වූ මහත් උනන්දුව හේතුවෙන් ඔවුහු ඥාතීත්වයේ බැඳීම රඳවා නොගත්හ. මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් සියලුම ස්වභාවයන් එකඟ වන හෙයින්, ඔබ මිනිසා සම්බන්ධයෙන් මවිත නොවිය යුතුය. මී මැස්සන්ට එක් රජෙක් සිටියි. එසේම එළු බැටළු රැළවලට එක නායකයෙක් සිටියි. ගව පට්ටිවලට එක පාලකයෙක් සිටියි. එසේම ලෝකයේ එක පාලකයෙක් සිටින සේක. උන් වහන්සේගේ වචනය කරණකොටගෙන සැම දෙයක්ම අණ කරනු ලැබේ, පවතින ඕනෑම දෙයක්, උන් වහන්සේගේ සැලැස්මට අනුව ඒවා පිළියෙළ කර ඇති අතර, උන් වහන්සේගේ බලයෙන් ඒවා එම සැලසුම් ඉටු කරයි.
9 වන පරිච්ඡේදය
මේ තැනැන් වහන්සේ දැකිය නොහැකිය, උන් වහන්සේ බලන්නට නොහැකි තරම් දීප්තිමත්ය; උන් වහන්සේ තේරුම්ගත නොහැකිය, උන් වහන්සේ ග්රහණය කර ගැනීමට නොහැකි තරම් පවිත්රය; උන් වහන්සේ තක්සේරු කළ නොහැකිය, උන් වහන්සේ සිතාගත නොහැකි තරම් ශ්රේෂ්ඨය. එම නිසා අපි දෙවියන් වහන්සේ තක්සේරු කළ නොහැකි යැයි ප්රකාශ කරන විට, දෙවියන් වහන්සේ ඒ තරමට වටිනා අයෙකු බව පවසමු. ඇත්තෙන්ම මුළු ලෝකයම දෙවියන් වහන්සේගේ දේවමාලිගාව වන බැවින්, උන් වහන්සේට තිබිය හැකි දේවමාලිගාව කුමක්ද? මා මිනිසෙකු ලෙස දුර බැහැරින් වාසය කරන නිසා, මෙතරම් විශාල තේජසක් බලයක් කුඩා දේවමාලිගාවක් තුළ සීමා කර කොටු කරන්නද? උන් වහන්සේට අපගේ මනසින් කැපවිය යුතුය; උන් වහන්සේ අපගේ හදවතෙහි විශුද්ධ විය යුතුය. ඔබ දෙවියන් වහන්සේ උදෙසා නමක් සෙවිය යුතු නැත. දෙවියන් වහන්සේ යනු උන් වහන්සේගේ නාමයයි. තනතුරුවල සුදුසු ලක්ෂණවලට අනුව සමූහයක් වෙන් කර හඳුනාගැනීම උදෙසා එකිනෙකාට වෙනස් වචන අවශ්ය වේ. එක්කෙනෙක් පමණක් වන දෙවියන් වහන්සේට, දෙවියන් වහන්සේ යන සම්පූර්ණ නාමය ඇත්තේය. එම නිසා, උන් වහන්සේ විසිරී සිටින ඕනෑම තැනක පවා උන් වහන්සේ එක්කෙනෙකි. ඔවුන්ගේ මනස හා ආත්මය ඔවුන්ගේ කතෘවරයාණන් හා නිර්මාණකරුවාණන් අවවාද කරන කල, ජනතාව ස්වාභාවිකවම බොහෝ දේවල් දෙවියන් වහන්සේ යයි ප්රකාශ කරති. ‘අහෝ දෙවියනි’, ‘දෙවියන්ට පේනවා’, ‘මම දෙවියන් වහන්සේට ප්රශංසා කරමි’, ‘දෙවියන් වහන්සේ මට එය දෙයි’, ‘දෙවියන් වහන්සේ කැමති ඕනෑම දෙයක් වෙද්දෙන්’ සහ ‘දෙවියන් වහන්සේ ලබා දෙනවා නම්’ යන ප්රකාශයන් පවසනු නිතරම අපට අසන්නට ලැබේ. එහෙත් පාපයේ උච්චතම අවස්ථාව මෙයයි – එනම් ඔබට නොදැන සිටිය නොහැකි උන් වහන්සේ පිළිගැනීමට අකමැති වීමයි.
10 වන පරිච්ඡේදය
දැන් ක්රිස්තුස් වහන්සේ සිටින අතර, උන් වහන්සේ කරණකොටගෙන අපට ගැලවීම ලැබුණේ කෙසේද, මෙය සැලැස්ම වේ. එය ගැලවීමේ මාධ්යය වේ. මුලදී යුදෙව්වන්ට දෙවියන් වහන්සේ වෙතින් අනුග්රහය විය. එම නිසා එක් කාලයකදී ඔවුහු ධර්මිෂ්ඨ අය වූහ. මේ අනුව මුතුන් මිත්තෝ ඔවුන්ගේ ආගමික මතයන්ට කීකරු වූහ. එබැවින් ඔවුන්ගේ රාජ්යයේ විශිෂ්ටත්වය පත් වී සමෘද්ධිමත් වූ අතර ඔවුන්ගේ ජාතිය ශ්රේෂ්ඨත්වය කරා දියුණු විය. එහෙත් පසුව ඔවුන් විනයගරුක නොවී තම පියවරුන් කෙරෙහි විශ්වාසයෙන් පිරී, අහංකාර වී, දිව්ය ශික්ෂා පද ප්රතික්ෂේප කළ විට, ඔවුන්ට ලැබුණු අනුග්රහය ඔවුන්ට අහිමි විය. ඔවුන්ගේ ජීවිත කෙලෙසුණු ආකාරය, ඔවුන් නීති උල්ලංඝනය කිරීමෙන් ආගමට කුමන වරදක් සිදුවී ඇත්ද යන්නත් ඔවුහුම සාක්ෂි දරති. ඔවුහු නිහඬව සිටියත් ඔවුන්ගේ අවසානය කරණකොටගෙන ප්රකාශ කරති. ඔවුන් විසුරුවා හරිනු ලැබ ඇත. ඔවුන්ගේ භූමියෙන් හා දේශගුණයෙන් පිටුවහල් කරනු ලැබ ඔවුන් ආගන්තුකයන්ගේ ආගන්තුක සත්කාරය වෙත ඇද දමනු ලැබ ඇත.
11 වන පරිච්ඡේදය
තව දුරටත්, ලෝකය අවසාන කරා ළඟා වෙමින් පවතින අතර විශ්වයේ අවසානය දැන් සමීපයට පැමිණ ඇති හෙයින්, දෙවියන් වහන්සේ සැම ජාතියකින්ම, සැම ජන වර්ගයකින්ම සහ සැම ස්ථානයකින්ම විශ්වාසවන්ත නමස්කාර කරන්නන් බොහෝ දෙනෙකු තමන් වහන්සේ වෙතට එක්රැස් කරගන්නා බවට දෙවියන් වහන්සේ කලින්ම පුරෝකථනය කර ඇති සේක. මේ දේවල් ලැබීමෙන් පසුව ඔවුන්, යුදෙව්වන්ට ඔවුන්ගේ ආගමික මූලධර්ම ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් අහිමි වූ අනුග්රහය සහ දිව්යමය ත්යාගයන් ලබනු ඇත. එම නිසා, මෙම අනුග්රහයේ හා ඉගැන්වීමේ පාලකයාණන් සහ ස්වාමින් වශයෙන්, වාක්යාණෝ සහ දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්රයා යවනු ලැබිණි. උන් වහන්සේ සියලු අනාගතවක්තෘවරුන් කරණකොටගෙන මනුෂ්ය වර්ගයා ආලෝකමත් කරන්නා සහ ගුරුවරයා ලෙස ප්රකාශයට පත් කර තිබිණි. උන් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේගේ බලය වන සේක; උන් වහන්සේ හේතුව වන සේක; උන් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේගේ ප්රඥාව හා මහිමය වන සේක; උන් වහන්සේ කන්යාවක තුළට ඇතුළු වන සේක; ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ මාංසය පැලඳ සිටින සේක; දෙවියන් වහන්සේ මිනිසා සමඟ සම්බන්ධ වන සේක. මේ අපේ දෙවියන් වහන්සේය. දෙවියන් වහන්සේ සහ මිනිසා අතර මැදිහත්කරුවාණන් වහන්සේ ලෙස, මනුෂ්යයා පියාණන් වහන්සේ වෙතට මගපෙන්වන පිණිස, මනුෂ්යයෙකු ලෙස පැමිණි අපගේ ක්රිස්තුස් වහන්සේය. මනුෂ්යයා ක්රිස්තුස් වහන්සේ මෙන් වන පිණිස, ක්රිස්තුස් වහන්සේ මනුෂ්යයා මෙන් වීමට කැමති වූ සේක.
12 වන පරිච්ඡේදය
දිවැසිවරුන් මගින් සැම විටම උන් වහන්සේගේ පැමිණීම සම්බන්ධායන් ප්රකාශ කර තිබූ බැවින්, ක්රිස්තුස් වහන්සේ පැමිණෙන බව යුදෙව්වරුද දැන සිටියහ. එහෙත් උන් වහන්සේගේ පැමිණීම දෙයාකාරයකින් වැදගත් ලෙස සංකේතවත් කර ඇති හෙයින්, එනම් මිනිසාගේ කාර්ය හා ආදර්ශය ඉටු කරන අයෙකු ලෙස සහ අනෙක දෙවියන් වහන්සේ ප්රකාශ කරන අයෙකු ලෙස දක්වා ඇති හෙයින්, උන් වහන්සේගේ දුක් විඳීම තුළ පළමුවැන්න සැඟවී තිබූ බව අවබෝධ කර නොගෙන, උන් වහන්සේගේ බලය මගින් සිදු වන විද්යමාන වීම පමණක් ඔවුහු විශ්වාස කළහ. එපමණක් නොව, මෙය ඔවුන්ගේ පාපයේ පාළුකරය බව යුදෙව්වන්ට තේරුම් ගැනීමට නොහැකි විය. ප්රඥාවේ සහ බුද්ධියේ අන්ධභාවය නිසා ඔවුන්ට කොතරම් දඬුවම් ලැබී ඇත්ද යත්, ඔවුන්ගේ දෑස් ඉදිරියේ ජීවනය තිබූ කල, එය නොපෙනෙන ලෙස ජීවත් වීමට තරම් නොවටිනා අය වූහ.
13 වන පරිච්ඡේදය
දිවැසිවරුන්ගේ පෙර අනාවැකිවලට අනුව, ක්රිස්තුස් යේසුස් වහන්සේ උන් වහන්සේගේ වචනයෙන් හා උන් වහන්සේගේ හඬින් මිනිසාගෙන් යක්ෂයන් පලවා හැරිය සේක, අංශභාගයෙන් මුදා හැරිය සේක, ලාදුරු රෝගීන් පවිත්ර කළ සේක, අන්ධයන්ගේ ඇස් පෙනීම ආලෝකවත් කළ සේක, කොර අයට ඇවිදීමට බලය දුන් සේක, මළවුන්ට නැවත ජීවය ගෙන ආ සේක, උන් වහන්සේගේ සේවකයින් වන පිණිස ස්වභාව ධර්මයට නියෝග කළ සේක, උන් වහන්සේට සේවය කිරීමට සුළඟට අණ කළ සේක, උන් වහන්සේට කීකරු වීමට මුහුදට අණ කළ සේක, පහළ ප්රදේශවල උන් වහන්සේට යටත් වීමට අණ කළ සේක, උන් වහන්සේගේ මාංසයෙන් සහ ශරීරයෙන් උන් වහන්සේ නිහතමානී මිනිසෙකු පමණක් බවට විශ්වාස කළ යුදෙව්වරු, උන් වහන්සේගේ බලය නිදහස් කර මන්තර ගුරුකම් කර මායාකරුවෙකු යැයි සිතූහ. එබැවින් ඔවුන්ගේ ස්වාමිවරුන් හා නායකයන්, උන් වහන්සේ ඉගැන්වීම හා ප්රඥාව ඔවුන් අභිබවා ගිය කල, කෝපයෙන් ඉහවහා ගොස්, මහත් ක්රෝධයකින් යුතුව අවසානයේ ඔවුහු උන් වහන්සේ අල්ලාගෙන පොන්තියස් පිලාත්ට භාර දුන්හ. එවකට රෝමවරුන් වෙනුවෙන් සිරියාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස කටයුතු කළ පොන්තියස් පිලාත්ගෙන්, ඔවුහු ප්රචණ්ඩකාරීලෙස සහ මුරණ්ඩුකමින් යුක්තව උන් වහන්සේ කුරුසිපත් කිරීමට හා මරණයට පත් කිරීමට ඉල්ලා සිටියහ.
14 වන පරිච්ඡේදය
ඔවුන් මෙසේ සිදු කරනු ඇතැයි උන් වහන්සේ විසින්ම කලින්ම පුරෝකථනය කර තිබුණි. එසේම උන් වහන්සේ මරණය විඳින පිණිස නොව, උන් වහන්සේ එයින් ජය ගන්නා පිණිස, උන් වහන්සේ දුක් විඳිය යුතු බවත්, උන් වහන්සේ දුක් විඳි පසුව, උන් වහන්සේගේ දිව්යමය මහිමයේ බලය පෙන්වීමට නැවත ස්වර්ගයට යා යුතු බවත්, සියලුම අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සාක්ෂිය මගින්ද මීට පෙර පවසා තිබුණේය. මේ අනුව මේ සිදුවීම් මාලාව මගින් අනාවැකි ඉටු වී ඇත. උන් වහන්සේ කුරුසියෙහි ඇණ ගසනු ලැබූ විට, වධකයාගේ නිලය අපේක්ෂා කරමින්, තමන් වහන්සේගේම කැමැත්තෙන් උන් වහන්සේගේ ආත්මය හළ සේක. එසේම උන් වහන්සේගේ කැමැත්තෙන්ම, තුන් වන දා උන් වහන්සේ මළවුන්ගෙන් නැඟිටි සේක. උන් වහන්සේ උන් වහන්සේගේ ගෝලයන්ට උන් වහන්සේ සිටි ආකාරයටම දර්ශනය වූ සේක. උන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ දෙස බැලූ මෙන්ම තමෙන් වහන්සේ සමඟ සම්බන්ධ වූ අයට හඳුනාගත හැකි වන පරිදි ප්රකාශ වූ සේක. එසේම උන් වහන්සේගේ ශාරීරික ස්වභාවයේ ස්ථීරභාවයෙන් කැපී පෙනෙන ලෙස උන් වහන්සේ දින හතළිහක් එහි රැඳී සිටි සේක. එසේ කළේ උන් වහන්සේ විසින් ඔවුන්ට දිව්යමය අණපනත් මගින් ජීවිතයේ ශික්ෂාවන් සහ ඔවුන් විසින් ඉගැන්විය යුතු කාරණා ඔවුන්ට අනුශාසනා කර, උගන්වන පිණිසය. පසුව උන් වහන්සේ අවට වලාකුළක් පැතිරී ගොස් උන් වහන්සේ ස්වර්ගයට ඔසවා ගනු ලැබූ සේක. එසේ උන් වහන්සේ ප්රේම කළ මනුෂ්යයා පියාණන් වහන්සේ වෙතට ගෙනෙන පිණිස ජයග්රාහකයා ලෙස ගිය සේක. ඔවුහු උන් වහන්සේ පැලඳ සිටිති, උන් වහන්සේ ඔවුන් මරණයෙන් ආරක්ෂා කළ සේක. යක්ෂයාට දඬුවම් කිරීම පිණිසත්, මිනිස් සංහතිය විනිශ්චය කරන පිණිසත්, පළිගන්නා කෙනෙකුගේ ශක්තියෙන් හා විනිශ්චයකාරවරයකුගේ බලයෙන් යුක්තව, උන් වහන්සේ ඉක්මනින් පැමිණෙන සේක; එහෙත් ලොව පුරා විසිරී සිටින ගෝලයන්ට, ඔවුන්ගේ ස්වාමින් සහ දෙවියන් වහන්සේ ලෙස අනුශාසනා කරමින්, ගැලවීම උදෙසා වූ ආඥාවන් ලබා දුන් සේක. මිනිසා අන්ධකාරයේ වැරැද්දෙන් ආලෝකයේ මාර්ගයට මග ලෙන්වූ සේක. සත්යය දැන හඳුනාගන්නා පිණිස අන්ධයින්ගේ සහ නොදන්නාකමින් පසුවන අයගේ ඇස් පැහැදූ දේක.
15 වන පරිච්ඡේදය
එසේම ඔප්පු කිරීම ශක්තිමත් බවින් අඩු නොවිය හැකිය. එසේම ක්රිස්තුස් වහන්සේ ප්රකාශ කිරීම සතුටට කාරණයක් නොවන්නට පුළුවන. ඔවුහු වධ හිංසාවලින්, කුරුසිපත් කිරීම මගින්, විවිධ දඬුවම් ලබා දීම මගින්, පීඩාවට ලක් කරනු ලැබිණි. සත්යයේ සාක්ෂිය වන වේදනාව මෙහිදී අදාළ වේ. එසේ කිරීම කරණකොටගෙන මිනිසාට ජීවනය ලබා දී ඇති බවට විශ්වාස කරන, දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්ර වූ ක්රිස්තුස් වහන්සේ, වචනයෙන් හඬින් ප්රකාශ කිරීමෙන් පමණක් නොව, දුක් විඳීමේ සාක්ෂියෙන් ප්රකාශයට පත් කළ හැකි වනු ඇත. එබැවින්, ආලෝකයේ ප්රභවය, ගැලවීමේ කර්තෘවරයානන් වහන්සේ වන උන් වහන්සේ සමඟ අපි ගමන් කරන්නෙමු නම්, උන් වහන්සේ අපි අනුගමනය කරන්නෙමු නම්, අපගේ ගමනේ නායකයා ලෙස අපි උන් වහන්සේ අල්ලා ගනිමු නම්, සොයන අයට සහ අදහන අයට උන් වහන්සේ පොරොන්දු වන පරිදි ස්වර්ගය මෙන්ම පියාණන් වහන්සේද ලැබෙනු ඇත. අපි ක්රිස්තුස් වහන්සේ අනුගමනය කරන්නෙමු නම්, ක්රිස්තුස් යනු කවරෙක්ද, කිතුනුවන් වන අපිත් ඒ බවට පත් වන්නෙමු.
[1] ග්රීක පුරාවෘත්තයේ මෙලිසර්ට්ස් යනු ඉනෝගේ පුත්රයා වේ. ඔහුගේ මව් වන ඉනෝ, හේරා විසින් උමතුවට පත් කෙරුණි. ඇය තමාගේ දරුවාත් සමග මුහුදට පැන්නාය. එවිට ඔවුහු දෙදෙනාම මුහුදු දෙවිවරුන් බවට පත් වූහ. ඉනෝ ලුකෝතියා බවට පත් වූ අතර, මෙලිසර්ට්ස් පලාලීමන් බවට පත් විය.
[2] එනම්, කාස්ටර්ස් සහ පොලක්ස්.
[3] ඇස්කුලපියස් යනු ඇපලෝ සහ කොරොනිස්ගේ පුත්රයා බව පසුකාලීන කවියන්ගේ පොදු කථාව වේ. කොරොනිස්ට ඇපලෝගෙන් දරුවෙකු ලැබෙන්නට සිටි අවස්ථාවේදී, ඇය ආකේඩියානු ජාතිකයෙකු වූ ලිස්චිස් කෙරෙහි සෙනෙහසින් බැඳෙන්නට වූවාය. ඇපලෝ වහාම ඇය ඝාතනය කළ නමුත්, ඇයගේ සිරුර පුලුස්සා දැමීමට සැරසෙන අවස්ථාවේදී, ඇස්කුලපියස් නමැති දරුවා බේරාගෙන චිරොන් වෙත ගෙන ආවේය. ඔහු සුව කිරීමේ කලාව සහ දඩයම් ක්රම ඉගෙන ගත්තේ චිරොන්ගෙනි. එම පුරාවෘත්තය පින්ඩර් විසින් නොකඩව ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, ඔහු සියලු රෝගීන් සුව කළා පමණක් නොව, මළවුන් නැවත ජීවනයට කැඳ වූ බව ලිවීය . ඔහු ග්ලූකස් නැවත ජීවත් වන තත්වයට පත් කරමින් සිටියදී, මිනිසුන් සම්පූර්ණයෙන්ම මරණයෙන් බේරෙනු ඇතැයි යන බියෙන් සියුස්, අකුණු සැරයකින් ඔහු මරා දැමුවේය.
[4] හර්කියුලිස් හෝ හෙරකල්ස් ඔහුගේ බිරිඳ වන ඩියානිරා විසින් ඊර්ෂ්යාවෙන් යුක්තව නෙස්සුස්ගේ රුධිරයේ පොඟවා ගත් වස්ත්රයක් පැලඳගත්තේය. එයින් හර්කියුලිස් හට දැඩි වේදනාවක් ඇති විය. පසුව ඔහු ඕටා කන්දට නැග, ලී ගොඩක් ගසා, එය මත ඔහු සැතපී, එය ගිනි තැබීමට අණ කළේය. එම ලී ගොඩ ගිනි ගන්නා අතර, අහසින් වලාකුළක් පහළට බැස විත්, ගිගුරුම් හඬ මධ්යයේ ඔහු ඔලිම්පස් වෙත රැගෙන යන ලද අතර, එහිදී ඔහුට අමරණීයභාවය හිමි විය.
[5] ඇපලෝ, සයික්ලොප්ස් මරා දැමීම නිසා ඔහු මරණයට යටත් වීම නිසා සේවය කිරීමට බැඳී සිටි විට, ඇඩ්මෙටෙස්ගේ රැළ බලා ගත්තේය.
[6] ලැටෙබ්රා.
[7] උතුරු අප්රිකා බටහිර දෙසින් වූ සිරේටස් නම් ප්රදේශයේ වාසය කළ ගෙතුලියානුවන්ගේ ප්රධාන ගෝත්රිකයන්ගෙන් කෙනෙකි.
[8] රෝමවරු.
[9] දිනක්, රොමියුලස් කැම්පස් මාර්ටියස්හි තම ජනතාව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටියදී, හදිසියේම සූර්යයා ග්රහණය සිදු වී, පොළොව පුරා අන්ධකාරය පැතිර ගියේය. එමෙන්ම භයානක කුණාටුවක් පැමිණ එයින් ජනතාව විසිරී ගියේය. නැවතත් දිවා ආලෝකය පැමිණි විට රොමියුලස් අතුරුදහන් වී තිබුණු අතර, ඔහුගේ පියා වන මාස් විසින් ගිනිමය අශ්ව රථයකින් ඔහු ස්වර්ගයට ගෙන ගොස් තිබිණි. ටික කලකට පසු ඔහු ප්රොකියුලස් ජුලියස්ට වඩා වැඩි සුන්දරත්වයකින් යුත් මිනිසෙකු ලෙස පෙනී සිටි අතර, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක දෙවියා ලෙස කුයිරිනස් යන නාමයෙන් තමාට නමස්කාර කරන ලෙසට රෝමවරුන්ට පැවසීමට නියම කළේය. පුරාවෘත්ත දෙකින් පැරණි එක වන්නේ මෙයයි.
[10] මළාපවහන කාණුව.
[11] බිය සහ සුදුමැලි වීම.
[12] උණ.
[13] පෙනේටස්. (පුරාණ රෝම විශ්වාසයෙන්) ගෘහස්ථ දෙවිවරුන් සමඟ එක්ව නමස්කාර කරන ලදී.
[14] රෝමයේ.
[15] ටාර්ක්යුන්ස් පිටුවහල් කිරීමෙන් පසුව, බෘෘටස් සහ ටාර්ක්යුනියස් කොලටිනස් රෝමයේ පළමු කොන්සල්වරුන් ලෙස තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී. බෘෘටස් තම දරුවන්ට වඩා තම රටට ආදරය කළ අතර, ටාක්යුන්ස් යථා තත්වයට පත් කිරීමට උත්සාහ කළ ඔහු, තමාගේ පුතුන් දෙදෙනා මරා දැමුවේය.
[16] 137දී සිටි ප්රොකොන්සල්වරයාය; ඔහු නුමාන්ටින්ස්ට එරෙහිව යුද්ධයක් මෙහෙයවූ අතර, එම යුද්ධයෙන් පරාජයට පත් විය.
[17] ක්රි.පූ. 216 දී හැනිබල් විසින් රෝමවරුන් පරාජය කිරීම සිහිපත් කිරීම උදෙසා පිහිටුවා ඇති, ඔෆීඩස්හි නැගෙනහිර දෙසින් වූ තැනිතලා වර්ජෙලස් නම් කුඩා ගඟට උතුරින් පිහිටි ඇප්යුලියා නම් ගම්මානයකි.
[18] විවිධ කෘතිවල කීර්තිමත් කතුවරයෙකු වන අතර, ඒවායින් සමහර ඒවා තවමත් පවතී. නව ප්ලැටෝනවාදීන් විසින් රචිත දර්ශනය හා ආගම පිළිබඳ කෘති විශාල ප්රමාණයක් මෙම හර්මීස් ලියූ බවට දක්වා ඇත.
[19] පළමු විජයග්රහණයේ එකමුතුව වඩාත් සමීපව තහවුරු කිරීම සඳහා, ක්රි.පූ. 59දී සීසර් තම දියණිය ජූලියා පොම්පේ හට විවාහ කර දුන්නේය.